Lev Tolstoy’un Türkçe bildiği gerçeği herkes tarafından bilinmez. İlginçtir ki yazarın büyük büyük dedesi Pyotr Tolstoy 1701 – 1714 yılları arasında Rusya İmparatorluğu’nun İstanbul’daki ilk elçisi olarak görev yaptı. Rusya’ya dönüşünde İmparator I. Petro elçiyi “dük” unvanıyla ödüllendirdi.
1844 yılında Lev Tolstoy Kazan Üniversitesine başvurmadan önce doğu dilleriyle ilgilenmeye başladı. Tarihçilere göre büyük yazarın teyzesi gelecekte yeğeninin büyük büyük dedesi gibi İstanbul’da elçi olmasını istiyordu. Mirza Kazembek (Azerbaycan kökenli ünlü doğu bilimci) Lev Tolstoy’un hocasıydı ve onu Türkçe sınavına hazırlıyordu. Bu derslerde yazar Osmanlı İmparatorluğu’nun tarihi ve kültürü üzerine olan bilgisini zenginleştirdi.
Üniversitede okurken Tolstoy orduya katıldı ve Osmanlı Devleti’ne karşı savaşmaya gitti. Yazar orada Türklerle karşılaştı, onları dikkatlice inceledi ve esirlerle sohbet etmeye gayret etti.
1877 – 1878 Rus-Türk Savaşı sırasında Tolstoy esir düşen Türk askerlerini ziyaret etti. Esirlerin Tula’ya geldiğini öğrendikten sonra yazar onlarla buluştu, oradaki yaşam şartlarıyla ilgilendi. Her askerin yanında bir Kuran’ın olması yazarı çok şaşırtmıştı.
Tolstoy’un torunu Pyotr Tolstoy: “Büyük büyük dedem Tolstoy dünya dinleriyle ilgileniyordu. İslam’ı derinden incelemişti. Tolstoy dinlerin halklar arasında engeller oluşturduğuna değil aksine birbirini anlamaya, karşılıklı saygı çerçevesinde ilişkilerinin geliştirilmesine fayda sağladığına inanıyordu.
Günümüzde Tolstoy’un torununun oğullarından Vladimir Tolstoy Rusya başkanı Vladimir Putin’in kültürden sorumlu danışmanıdır.
