Geçen günlerde İstanbul Ankara uçuşunda bir kadın pilot ile yan yana oturdum. Çok güzel, kibar bir hanımefendiydi. Onunla sohbet etmek güzeldi. Tabi ki neden bu mesleği seçtiniz diye sordum. Tüm ailesinin pilot olduğunu ve kendisinin de çocukluğundan beri hayalinin pilot olmak olduğunu söyledi. Bu sohbet sırasında ilk kadın pilotları andık.
.
Bugün hepimiz cesur kadın pilotlar Bedriye Tahir Gökmen’i, Sabiha Gökçen’i, kaybolan Amelia Earhart’ı, Fransız Elisa Raymonde Deroche’yi biliyoruz. «Circling the Sun», kitabında, pek çok kişi Kenya’lı Beryl Markham’ın hayat öyküsünü yakından izlemeye fırsat bulmuştur.
.
Rusya’da da cesur bir kadın pilot, Lidia Zvereva yaşamıştır. Savaş zamanında Balkanlarda tanınan bir Rus ordusu generalinin kızı, asil kızlar enstitüsünün öğrencisi olan Lidia, çok daha gençken uçmaya heveslenir. 1910 yılında 20 yaşlarında Rusya’daki ilk hava okullarından “Gamayun”a kaydolur.
.
Lidia Zvereva Rusya imparatorluğunun ilk diplomalı kadın pilotu olarak 1911 yılının Kasım ayında mezuniyet sınavlarına girer ve bu sırada okulda eşi, pilot-mühendis Vladimir Slyusarenko ile tanışır. Mezun olduktan sonra eşi ile birlikte İmparatorluğun hava küvetleri merkezi olan Riga şehrine giderek kendi havacılık yaz okullarını ve tamir atölyelerini kurmuşlardır. Riga’da yer alan Rus Baltiyskiy uçak fabrikası yetıştırdıkları pilotların uçuş denemeleri yapabilecekleri bir yerdi.
.
Zvereva, dünyada uçak akrobasisini yapabilen ilk kadın unvanına sahiptir. Ölü döngüsü, Artseulov tirbuşonu ve kapalı motor dalış gibi hareketleri başarı ile yapabiliyordu.
.
Birinci Dünya Savaşı başladığında karı koca Petersburg’a geri dönerler. 1916 yılında 26 yaşındaki Lidia Zvereva tifoya yakalanarak genç yaşta vefat eder.
