İmparator Tsarskoye Selo Erkek Lisesi, 1810 yılında Çar 1.Aleksandr tarafından kurulmuş soylu çocukları kamu hizmetine hazırlamak amaçlamıştır.
Bu lisenin öğrencilerinden biri Aleksandr Puşkin‘di. Lisenin ismini yücelten ve eserlerinde bahseden oydu.
Lise 100 yıldan fazla durdu ve 1918’de kapatıldı.
B okula girmek çok zordu, 10-14 yaşlarında asil kökenli erkek çocukları kabul edilirdi. Giriş sınavlarına ek olarak, öğrenciyi alabilecek etkili bir kişinin himayesine ihtiyaç duyulurdu.
Lisede eğitim, üniversitedeki eğitim ile aynıydı.
Bilim ve dillerin yanı sıra, ahlak, siyaset bilimi, felsefe, din kültürü, eskrim, dans, binicilik ve yüzme dersleri verilirdi.
O zamanki çoğu eğitim kurumunda cezalandırılma kaidesi vardı, ancak bu lisede bu kural yoktu.
Öğretmenler, öğrencilerle eşit düzeyde ve yalnızca sizli bizli iletişim kurardı.
Dayak yasağı olduğu halde, kurallar çok ağırdı. Çok nadir kullanılmasına ve öğrencilerin 3 günden fazla kalmamasına rağmen, lisede bir ceza hücresi vardı. Öğrenciler çoğunlukla farklı şekilde cezalandırıldılar. Tembellerin isimleri özel bir kara tahtaya (kara listeye benzer) yazılmıştı, yemek odasında siyah bir masa örtüsünün olduğu bir masada otururlardı ve bir ceza olarak günlük yiyeceklerden mahrum bırakılıp sadece ekmek ve su verilirdi.
Öğretimde başarılı olan öğrencilerin isimleri ise beyaz tahtaya altın harflerle yazılırdı, kitap ve takdir belgeleri verilirdi.
Akademik yıl 11 ay sürerdi, tatil temmuz ayındaydı, ancak bazen öğrencilerin tatil sırasında bile liseden ayrılmalarına izin verilmezdi. En ağır ceza buydu.
Her öğrencinin içinde kaldığı demir yatak, çekmeceli dolap ve küçük bir masa bulunan ayrı küçük bir odası vardı.
Lisede okul günü sabah 6’da başlardı. Uyandıktan sonra bir sabah duası vardı. Dersler, kahvaltı, öğle yemeği ve parkta yürüyüş ile beraber sabah 8.00’den akşam 17.00’e kadar sürerdi.
Dersten sonra ev ödevi ve spor için zaman vardı: yazın – yüzme, kışın – buz pateni. Akşam saat 10’da uyuma vaktiydi.
Lisede yemek çok iyidi, öğle yemeği 3 veya 4 tabaktan oluşurdu ve tatillerde kahve, hatta çikolata verilirdi.
Sınavlar halka açıktı, sadece öğretmenler tarafından değil, öğrencilerin de katılımıyla yapılırdı.
Ve lisedeki en önemli şey, eğitim ücretsizdi.
